Schneider
glas 1855- 1981
'Le fou des couleurs'
Mooie Venetiaanse
benen
Geïnspireerd door de sierlijke elegantie van het Venetiaanse glas,
ontwierp Charles Schneider zijn succesvolle serie 'coupes A pied noir',
schalen die hijzelf soms liefkozend 'la belle jambe de Venise' noemde,
vanwege de ranke 'benen' die de voet met de schaal verbond. Zijn stukken
dwingen respect af door de gekozen vorm en het vooruitstrevend kleurgebruik.
Zij zijn vernieuwend door de combinatie van hevige en verfijnde kleurstellingen.
De kleurenmengsels kwamen in eerste instant, ie nog van buiten de
fabriek. Maar met het aantrokken van ingenieur Babille als kleurtechnicus,
werden de kleuren at gauw in eigen beheer vervaardigd. Van de bijvoorbeeld
veel gebruikte "rango'-kleuren - sprekende felle tinten - was het
oranje bij Schneiders favoriet. Overigens werden deze kleuren in diezelfde
periode ook al veelvuldig in de Boheemse glaskunst toegepast. Schneider
was echter de eerste die deze kleuren in Frankrijk introduceerde.
De door Schneider ontwikkelde serie 'Le verre Francais' bestaat uit
geëtst glas met geometrische en gestileerde decors van bloemen, planten
en dieren. Het zijn mooie, industrieel vervaardigde, objecten die
kwalitatief van een hoog niveau zijn. In het oeuvre van Schneider
behoren ze tot de hoogtepunten in de Art-Deco periode.
Naam en signatuur
Ook alle andere door hem vervaardigde series dragen een naam en zijn
gesigneerd. Aan de hand van deze signaturen is het vaak mogelijk zijn
werk te dateren. Met name de vroege stukken van Schneider dragen als
signatuur een patriottisch teken: een in de kleuren van de Franse
vlag, in de bodem van het glas geplaatst glasstaafje. Verreweg het
grootste deel echter is met 'Schneider' gesigneerd. Ook komen er stukken
voor met de signatuur Charder', een samentrekking van de eerst vier
letters van zijn voor- en laatste drie van zijn achternaam. Sommige
stukken dragen naast de signatuur de afbeelding van een amfora. Er
wordt beweerd dat deze signatuur voorkomt op stukken die bedoeld waren
voor de verkoop in het prestigieuze warenhuis 'Au vase Etrusque' in
Parijs. Datzelfde geldt voor stukken waar toevoegingen, als 'De Backer',
'Ovington' en 'Finnigan's' zijn geplaatst. Dit waren grote'speciaalzaken
voor luxe artikelen in resp. Brussel, New York en Londen.
Art deco
In 1925 werd Charles als jurylid aangesteld bij de 'Exposition Internationale
des Arts Décoratifs et Industrielles Modernes', de naam waaruit
pas later de benaming art deco zou voortvloeien. Omdat Charles zitting
had in de jury kwam hij niet voor eventuele prijzen in aanmerking,
maar dit weerhield hem er niet van om toch aan de Expo deel te nemen.
In 1926 kreeg hij een zilveren medaille, hem toegekend door 'Les Artistes
Francais' en tevens ontving hij in datzelfde jaar de prestigieuze
'Legion d'honneur' voor zijn bewezen diensten als en erkenning van
zijn werk en artistieke begaafdheid. Schneider exporteerde veel van
zijn glaskunst, met name naar de Verenigde Staten. Na de beurskrach
van 1929 en de daaruit voortvloeiende economische crisis, kwam de
fabriek in grote financiële problemen. In de daarop volgende jaren
werd er sterk bezuinigd op het personeel dat in de hoogtijdagen vijfhonderd
man telde. Desondanks werd in 1939 alsnog het faillissement aangevraagd.
Na de oorlog
Tijdens de bezetting van Frankrijk door de Duitsers werd de glasfabriek
omgebouwd tot brouwerij, maar na de oorlog maakte Charles Schneider
een nieuwe start: met zijn beide zoons begon hij in 1949 een glasfabriek
op hun kleine landgoed in Epinay-sur-Seine. Toen Charles in 1953 kwam
te overlijden, zetten zijn beide zoons Charles jr. en Robert de traditie
voort, waar echter in 1981, met het pensioen van Charles jr. een einde
aan kwam. Na zeventig jaar werd, bij gebrek aan opvolging, een glastraditie
stopgezet.
Glaskunst van
Charles Schneider is heden ten dage in veel museale collecties te
bewonderen. Een zeer grote verzameling bijvoorbeeld is te zien in
het Kunstmuseum te Dusseldorf. Het is Helmut Ricke, de toenmalige
conservator, geweest die al in een vroeg stadium de artistieke waarde
van het werk van Schneider wist te onderkennen. Publicaties van zijn
hand hebben er o.a. voor gezorgd dat Schneider nu volop in de belangstelling
staat en zijn werk door een toenemend aantal glasliefhebbers verzameld
wordt.
Het Schneiderglas
getuigt van schoonheid in vorm en kleur. Destijds vooruitstrevend;
nu tijdloos. Zonder overdrijving kunnen we dan ook stellen dat de
naam van Charles Schneider niet misstaat in het rijtje van de grote
Franse glaskunstenaars uit de art-nouveau/ art-decoperiode.
